Lietuvos.net

 

 

 

Naujienos Lietuvoje ir pasaulyje Naujienos  Forumas - Diskusijos Forumas Svečių-atsiliepimų knyga

 

 

Juodraštis. Draft.

Kartografija:

1. Ptolemaeus, Claudius.
Europae Tabula VIII.

Venice, Valgrisi 1561 [19 x 26,5 cm]

 http://68.178.150.41/htdocs/zoom/17549.htm

Kitas Ptolėmėjaus žemėlapio var. Priminsiu, jog Ptolemėjaus žemėlapiai dėl savo tikslumo ir patikimumo buvo vartojami nuo IV a. iki pat XV-XVI amžių:

 

The Jagiellonian Library boasts one of the most valuable cartographical relics, a manuscript 'Cosmography' by Claudius Ptolemaeus (call number 7805.V. rkps) (Picture 1) of ca. 1465-1475, which includes 27 maps without text.

http://liber-maps.kb.nl/articles/bzinkowska6.html

 2. Poland
Muenster, Sebastian
Von dem Koenigreich Polandt das in Sarmatia auch begriffen wirt sampt andern Laendern diesem Koenigreich zugehoerig.


 

Von dem Konigreich Poladt / das in Sarmatia
Year: 1598

http://www.raremapsandbooks.com/index.php?main_page=product_info&cPath=10_59&products_id=546&zenid=ccf8a82da1668dc476c181f45a...


Basel, Petri 1628 [12,5 x 16 cm]

http://68.178.150.41/htdocs/zoom/17540.htm

 

2. Sarmatia et Scythia (Eastern Europe) -  Cluver. 1694, Germany.

 

Sarmatia et Scythia (Rubia et Tartaria Europoa), Cluver, Cartes de l’Ancienne Geographie, ca. 1660. 9.7 x 9.2"

 

3.

World map according to Posidonius (150-130 B.C.) – Posidonius (150-130 m. pr. Kr.)

 

4. 

Orbis Terrarum (20 A.D.)

 

5. B. Vapovskio Lenkijos žemėlapiai (Bazelis 1561, sudaryta 1557) Jotvingių pelkynai Baltvydžio girios pabaigoje vadinami “Sarmatų pelkėmis”

http://www.capurromrc.it/mappe/mappegeo.html

 

6. N. Kuzietis. Vidurio Europos žemėlapis. (Samatia terra in Europa)

 7. K. Henenbergeris. Christophorus Hartknoch. Alt und neues Preussen. Frakfurt; Leipzig, 1684

 

Palyginimui pateikiu Baltiškų vandenvardžių plotą (maždaug V a., nors kai kas sako maždaug V a. per. Kr. ):

 

Istorikai palaikantys mintį, jog Baltai ir Sarmatai yra ta pati tauta:

 

1. Simonas Daukantas savo raštuose nuolat kartoja kad Lietuviai, Žemaičiai yra Sarmatai – pvz. „Darbai senųjų lietuvių ir žemaičių“ p. 367 „ Taip ne kantrybe, bet nedorybe svieto garbinga tauta Sarmatų išnyko iš skaitliaus tautų ... .“ p. 394 – „...kaipo tikri sūnūs, skitų, sarmatų...“ p. 48  „Pinkersonas savo raštuose sako, kad eruliai ir sarmatai yra vienos giminės su Lietuviais. Tą patį ir Maltbrunas rašo, žemaičiai kitados vadinosi Sarmatais. O niekas negalėdamas ištarti žiaundžiančios rašytinės ‚ž‘paraše Sarmatai/Samogitai. Tas pats rašytojas įrodo jog sarmatų, lietuvių, prūsų  ir žemaičių yra ta pati kalba ir tie patys dievai.“ P. 259 Gedimino kalba prieš mūšį: „..laikas susigrąžinti prabočių skitų, sarmatų kraštą…”; p. 215  „ Tuojau krivė apskelbė vicę, idant lietuviai, žemaičiai, tai yra visa giminė senųjų skitų, sarmatų, ginkluotusi...“; p. 261 „Tokia Gudų monarchijos pabaiga, po 500 metų ji atitenka skitams ir Sarmatams, išbūdama jų valdžioje 300 metų.”  Daugiau rasite: p. 63; p. 100

S. Daukantas. Raštai I tomas, Vilnius 1976

 2. A. V. Kojalavičius rašo:

„Valentinas I nubloškė herulių, gepidų, alanų kariaunas prie Reino - sicambrių žemėn. Po pralaimėjimo alanai ir heruliai vedami Littalanum (Litalano) pasitraukia Prūsijon. Mat pralaimėjus gėdinga buvo traukti namo. Likę be geriausių karių iš senų gyvenamų vietų kartu pasitraukė likę gyventojai. Prūsijos krašte kyla sumaištis. Veidewutas (Vaidevutis) įveda monarchiją – siūlydamas rinkti vieną valdovą, pagal bičių pavyzdį ir įvesti visuotines taisykles. Veidewutas – pasiskelbia vyriausiu žyniu ir įveda titulą Krive Kriveito (Krivių Krivaitis). Svarbiausia šventovė - Romnove (Romuva, vėliau Šventakirvis). Alanų karalystę paveldi sūnūs Littalannas arba Litvonis (vyriausias sūnus) (apie kitus sūnus nėra duomenų gal Lottavis?).” – toliau paminėdamas, jog būtent iš jų (Alanų) kilo Lietuvos pavadinimas:

„Litvos iš Prūsijos išveda Alanorum (Alanų) gentį į žemę kuri vėliau pradėta vadinti Litvania (Lietuva) ir Lotvija (Latvija arba Latavija).” Vėliau pateikdamas įdomią istoriją apie romėnų vedamų Palemono atvykimą Lietuvon.

 A. V. Kojalavičius 1650; „Historia Litvanae“

 3. Marcel van den Broecke  Title: PRVSSIÆ/REGIONIS SARMATIÆ/EVROPÆ NOBILISS. VE:/RA ET NOVA DESCRIPTIO/Auctore/Gasparo Hennebergo Erlichensi Pas:/tore Mulhausensi/Priuilegio decennali/1584. [= A true and new depiction of Prussia, the Sarmatian region of Europe, by Gaspar Henneberger of Erlich, Pastor of Muhlhausen, with a privilege for ten years, 1584.] Left centre: Flante Zephyro hic/multum Succini col/ligitur. [By the blowing west wind, much amber is collected here.] (top right corner cartouche with 16 lines of text, mostly in two columns).

Plate size: 363 x 429 mm
Scale: 1 : 900,000
Identification number: Ort 156 (Koeman/Meurer: 104, Karrow: 1/150, vdKrogtAN: 1720:31B).

Text (translated from the 1584 Latin 3rd Add., 1584 Latin, 1584 German 3rd Add., 1587 French, 1588 Spanish and 1592 Latin edition)

These [Prussians] passed further South and West in time, and took into their possession a great part of Sarmatia, which on the East is bordered by the Russians and Moscovites, and on the South is enclosed by woods and the Hercynian forest, and along that coast, the {1584G3Add, 1588S & 1592L only{Venetian}1584G3Add, 1588S & 1592L only} Baltic and East {1588S & 1592L have instead{Codani}1588S & 1592L instead} seas, even up to the rivers Vistula & Ossa, to be called Borussi or Prussi, names that are not very different [from one another], as Erasmus Stella says.

 

4. Hofmann, Johann Jacob (1635-1706): Lexicon Universale, Historiam Sacram Et Profanam Omnis aevi, omniumque Gentium; Chronologiam Ad Haec Usque Tempora; Geographiam Et Veteris Et Novi Orbis; Principum Per Omnes Terras Familiarum [...] Genealogiam; Tum Mythologiam, Ritus, Caerimonias, Omnemque Veterum Antiquitatem [...]; Virorum [...] Celebrium Enarrationem [...]; Praeterea Animalium, Plantarum, Metallorum, Lapidum, Gemmarum, Nomina, Naturas, Vires Explanans. - Editio Absolutissima [...] Auctior [...]. - Leiden: Jacob. Hackius, Cornel. Boutesteyn, Petr. Vander Aa, & Jord. Luchtmans, 1698. 2° - T. 1: Literas A, B, C, continens. [6] Bl., 1072 S.; Kupfertit. - T. 2: Literas D, E, F, G, H, I, K, L, continens. [1] Bl., 900 S. - T. 3: Literas M, N, O, P, Q, continens. [1] Bl., 994 S. - T. 4: Literas R, S, T, V, X, Y, Z, continens. [1] Bl., CXXVI, 743, 116 S.- Satzspiegel 32,1 x 17,3 cm - Signatur: XN 9739

http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann.html

Prussi itque Wigevonum populi sunt, ad Clylipenum sinum in Sarmatia Europaea, ac inter Vandalos numerantur: quorum sedes olim Burgundiones, Varmi, Gothones, Fenni, Aestii, Stagnani, Sargatii, Sudini, Gelidani, Gillones, Charini, Sullones, Subari, Hulmiferique tenuisse feruntur, a quibus etiam hodie pars Prussiae ad Vistulam Culmigera vocitatur.

Nunc igitur Prussia in duas partes dividitur, scilicet in Prussiam Regiam Sarmatiae ocellum et vectigalium officinam, quae ad Occasum sub Poloniae Rege et Ducalem, quae magis ad Ortum tendit, sub Electore Brandeburgico, qui haud pridem obtinuit ut supremus Prussiae Dominus in posterum esset.

 

5. Erasmus Stella "De Antiq. Borussiæ."

 1598D{You can read about many other things in these countries in Mathias of Michow in his discourse on the Sarmates, in Albert Crantzius' description of Wandalia, Bonfinius in his history of Hungary, and Laonicus Chalcondylas in his first and third books. But of all Martinus Cromer in his chronicle of Poland has most excellently described these countries, as has Sigismund of Herberstein in his commentaries of Moschovia. See also Sebastian Munster, {1606E{Pius Secundus, Pope of Rome,}1606E} and David Chytræus in his Chronicle of Saxony.

 

6. Mathias of Michow : Discourse on the Sarmattes 155.16

Indice utentium inspecto cum in Sarmatia te vivere cognossem, in memoriam revocavi, quid Pomponius Mela orbis terrarum descriptor de Sarmatia planissime exposuisset (de chorographia 3, 33-35):

„Sarmatia intus quam ad mare latior, ab his, quae secuntur, Vistula amne discreta, qua retro abit usque ad Histrum flumen inmittitur. Gens habitu armisque Parthicae proxima, verum ut caeli asperioris, ita ingenii. Non se urbibus tenent et ne statis quidem sedibus. Ut invitavere pabula, ut cedens ut sequens hostis exegit, ita res opesque secum trahens semper castra habitant; bellatrix, libera, indomita, et usque eo immanis atque atrox, ut feminae etiam cum viris bella ineant, atque ut habiles sint, natis statim dextra aduritur mamma, inde expedita in ictus manus quae exeritur, virile fit pectus. arcus tendere, equitare, venari, puellaria pensa sunt, ferire hostem adultarum stipendium est, adeo ut non percussisse pro flagitio habeatur, sitque eis poenae virginitas.“

7. P. Dusburgietis “Prūsijos žemės kronika”; Vilnius 1985, Vaga. Petri De Dusburg „Chronica terrae Prussiae“.

 p. 79 „Pasak senovės istorikų, daug kas senaisiais laikais yra kariavęs su Prūsais: Julijus Cezaris, devyni broliai iš Švedijos, vardu Gamptai, taip pat Hugonas, vadinamas Potyre (Botyre) ... „

 8. Pistorius (j.) of Nidda. „Polinicae Historiae“ Corpus 1582 (Britų biblioteka Nr.1485.dd.) Atskirai ir aiškiai išskirdamas Europinę ir Azijinę Sarmatijas, Lietuva, Prūsiją, Žemaitiją, Rutėniją ir kt. kraštus įvardija kaip Europinės Sarmatijos dalis.

 

9.  Abrahami Ortelii. 1578 Antverpiani „Synonymia geographica“. (Britų biblioteka Nr. 569.f.8)

Alani Scythae – vocanturi Lithuani a Villichio... . (p. 69)

Map No. 156
Title: PRVSSIÆ/REGIONIS SARMATIÆ/EVROPÆ NOBILISS. VE:/RA ET NOVA DESCRIPTIO

/Auctore/Gasparo Hennebergo Erlichensi Pas:/tore Mulhausensi/Priuilegio decennali/1584. <= A true and new depiction of Prussia, the Sarmatian region of Europe, by Gaspar Henneberger of Erlich, Pastor of Muhlhausen, with a privilege for ten years, 1584.> (top right corner cartouche with 16 lines of text, mostly in two columns).

I agree with Erasmus Stella in thinking that these <Prussians> passed further South and West, and took in their possession a great part of Sarmatia.

Plate size: 363 x 429 mm
Scale: 1 : 900,000
Identification number: Ort 156 (Koeman/Meurer: 104, Karrow: 1/150, vdKrogtAN: 1720:31B).

 10. Dudo of St. Quentin's Gesta Normannorum (Historia Normannorum, or Libri III de moribus et actis primorum Normanniae ducum) Written between 1015 and 1030. Published A. Duchesne in his Historiae Normannorum scriptores antiqui, at Paris in 1619. (History of the Normans  - DC611.N862 D851 1998)

http://www.fh-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost11/Dudo/dud_no00.html

Dudo mentioned that the Getaes were also known as Goths, Alans, Sarmatians etc.

“Quos protente anfractus amplitudinis furentes incolunt populi. premonente marthe bellicosi. scilicet gete. qui et gothi sarmate et amacsobii tragoditae et alani. quam plurimaeque gentes meo tridibus paludibus excolendo commorantes”

Kiti:

S.  Grunau, D. Lūkas; Gaugnini A. (Guaginus of Verona) Sarmatia Europea et Asiatica Descriptio... — Cracoviae, 1578.  Dudo mentioned that the Getaes were also known as Goths, Alans, Sarmatians etc.

Didžiausia problema kodėl slavams nepavykdavo įrodyti, jog Sarmatai = Slavai buvo ta, jog slaviška kalba/gyvensena mažai ką turi bendro su sarmatiška kalba ir pasaulėžiūrą. Gi neiškraipyta (lotyniškų ir graikiškų svetimžodžių) Lietuvių (prūsų ir latvių) kalba yra artimiausia šiai senai indoeuropiečių tautos kalbai, o iki pat XV a. praktikuota vedinė religija iki pat šiol atsispindi lietuvių (ir latvių) liaudies mene ir papročiuose.

Tad prielaida Sarmatai=Baltai, kol kas patvirtinta istoriniais šaltiniais turėtų padėti atsakyti į daugumą Lietuvių tautos ir valstybės genezės klausimų, tuo pačiu išsprendžiamas ir klausimas kuomet susikūrė Slavų kalba ir tautos, o tiksliau kuomet slavai atsiskyrė nuo Baltų (tiksliau Europinių Sarmatų) kalbų grupės.

Tapatumai tarp Lietuvių ir Europinių Sarmatų, leidžia daryti prielaidą, jog lietuviai bei istoriniuose šaltiniuose minimi Europiniai Sarmatai - yra ta pati tauta. O Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė - kokybiškai kitas Sarmatijos pavadinimas.

 8 patvirtinimai jog baltai ir sarmatai yra ta pati tauta